السيد موسى الشبيري الزنجاني

1924

كتاب النكاح ( فارسى )

ندارد بايد عده نگه دارد ولى هنوز زمان عده وى نرسيده است ، مثل كسى كه شوهرش وفات كرده ولى هنوز خبر وفات او نرسيده ، در اينجا ، در مقام واقع ، اين زن شوهردار نيست . ولى چون خبر وفات نرسيده ، عده وفات هم شروع نشده است ، حال اگر كسى چنين زنى را تزويج كند آيا حرمت ابد مىآورد يا خير ؟ در اين موضوع ، دو حكم مىتواند مطرح گردد ، حكم اول : آيا چنين ازدواجى باطل است يا خير ؟ حكم دوم : آيا اين ازدواج حرمت ابد مىآورد يا خير ؟ دربارهء حكم اول تقريباً واضح است كه ازدواج باطل است ، چه متفاهم عرفى از اين كه زن بعد از بلوغ خبر وفات شوهر ، بايد عده نگاه دارد اين است كه ازدواج قبل از آن باطل است . زيرا در زمان عده كه ازدواج باطل است و اگر قبلًا هم ازدواجى صورت گرفته باشد بدون شك ، بقاء باطل است ، و اين احتمال كه ازدواج در فاصله پس از مرگ واقعى و قبل از بلوغ خبر ، صحيح باشد بلوغ خبر منشأ بطلان عقد گردد ، خلاف متفاهم عرفى است ، بلكه عرف از امر به عده مىفهمد كه تا زمانى كه عده سپرى نشود ، ازدواج باطل است . 3 ) اشاره به فتاواى فقهاء در مسأله : بحث ما در حكم دوم يعنى حرمت ابد است ، از زمان طرح مسأله در قواعد علامه تا زمان صاحب جواهر ، تمام فقهاء ( كه ما مراجعه كرده‌ايم ) ، به جز صاحب رياض ، به عدم حرمت ابد فتوا داده‌اند ، البته كلام خواهرزاده علامه ، سيد عميد الدين در كنز الفوائد مبهم است ، ولى ديگران ، همچون فخر المحققين در ايضاح ، محقق كركى در جامع المقاصد ، شهيد ثانى در شرح لمعه و مسالك ، صاحب مدارك در نهاية المرام ، سبزوارى در كفاية ، شيخ على نوهء شهيد ثانى در حاشيهء شرح لمعه ، فاضل اصفهانى در كشف اللثام ، صاحب جواهر ، همگى يا بطور قاطع يا به صورت فتوا ، حرمت ابد را نفى كرده‌اند ، البته صاحب حدائق هر چند تمايل به عدم تحريم